De Telegraaf Lydia Bos 1

Afbeelding  —  Geplaatst: 20 mei 2013 in Berichten

Afgelopen weken is het wetwijzigingsvoorstel tot afschaffing van de restitutiepolis uitgebreid in de media besproken. Hiermee wil het kabinet de zorgkosten verlagen. In 2012 is een omzetplafond geïntroduceerd waarbinnen de ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra hun zorg kunnen contracteren met de zorgverzekeraar. Restitutie wordt buiten contract om gefactureerd en indien dit basiszorg betreft is de verzekeraar verplicht hier (een deel van) te vergoeden. De restitutiepolis zorgt dus voor onbeheersbare zorgkosten. Logisch dat de minister hier iets mee wil.

Maar afschaffing van deze restitutiepolis houdt nogal wat in. Ten eerste beperkt het de keuzevrijheid van de patiënt. De patiënt kan namelijk alleen nog maar door de verzekeraar gecontracteerde zorgaanbieders geholpen worden. Om een keuze in verzekeraar te maken moet de patiënt dus van tevoren weten welke zorgaanbieders door de verschillende verzekeraars zijn gecontracteerd. Om transparantie hierin te geven is bedacht dat de verzekeraar de onderhandelingen met de zorgaanbieders voor het volgende jaar uiterlijk 6 weken voor het einde van dit jaar heeft afgerond. De verzekerde heeft dan nog tijd over te stappen naar een andere verzekeraar en kan zijn keuze voor verzekeraar af laten hangen van de zorgaanbieders waarmee de betreffende verzekeraar een contract afgesloten heeft. Klinkt leuk, maar…. In de praktijk is het verzekeraars tot nu toe nog nooit gelukt met alle zorgaanbieders de onderhandelingen afgerond te hebben in het eerste kwartaal van het lopende jaar, laat staan 6 weken voor het einde van het vorige jaar. En belangrijker nog: dan moet de patiënt dus ook 6 weken voor het einde van het vorige jaar weten wat voor ziektes hij of zij allemaal krijgt in het onderhavige jaar!

Het tweede, minstens net zo zwaar wegende, argument om de restitutiepolis niet af te schaffen is het definitieve einde van de marktwerking. Nieuwe zorgaanbieders beginnen namelijk altijd op basis van restitutie.  Want voor een contract met een zorgverzekeraar is certificering tot een keurmerk nodig en deze certificering kan pas behaald worden als de instelling minimaal 3 maanden draait. De praktijk laat zien dat nieuwe aanbieders het eerste jaar op basis van restitutie declareren en op zijn vroegst  voor het tweede jaar de contractonderhandelingen ingaan. Nieuwe aanbieders zorgen voor scherpere prijzen en hogere kwaliteit, dus afschaffing van restitutie zorgt in dit licht niet voor verlaging van de zorgkosten.

Wat naar mijn smaak een veel beter idee zou zijn om de zorgkosten structureel te verlagen is het invoeren van een 100% controle op declaraties welke door de huidige zorgaanbieders worden ingediend bij de verzekeraars. Zorgverzekeraar CZ heeft berekend dat en circa 25.000 onnodige operaties per jaar plaats vinden. Een middelgroot ziekenhuis heeft een omzet van ongeveer 100 miljoen euro per jaar. We hebben in Nederland 94 ziekenhuizen, sterk variërend in grootte. Uit de praktijk blijkt dat 1%-1,5% van de ingediende declaraties onterecht is… dan hebben we het al over een minimale besparing van 94 miljoen euro. Positief neveneffect is dat de huidige zorgaanbieders gedwongen worden scherp naar hun registratie en prijs/kwaliteitverhouding te kijken.

Met afschaffing van restitutie blijven de huidige zorgaanbieders buiten schot, wordt het voor nieuwe aanbieders onmogelijk gemaakt toe te treden en wordt de patiënt beperkt in zijn keuzevrijheid.

Sinds de bekendmaking van het regeerakkoord is er veel commotie over de inkomensafhankelijke zorgpremie. Terecht, het lijkt er op dat voornamelijk de middenklasse diep in de buidel moet gaan tasten. Ook weer niet terecht, want de soep wordt vast niet zo heet gegeten als hij wordt opgediend. Er zijn afgelopen week doorrekeningen gemaakt, terwijl verschillende variabelen nog niet bekend zijn. Mocht het zo zijn dat een groep echt zo gedupeerd wordt als de berekeningen nu laten zien zal daar ongetwijfeld een aanpassing in komen om binnen de afgesproken bandbreedte te blijven. Daarbij is de eerste kamer hier ook nog niet mee akkoord. Maar hoe dan ook kunnen we wel vaststellen dat het presenteren van het regeerakkoord met betrekking tot de zorg op zijn minst een enorme blunder in de communicatie is geweest.

Maar deze commotie leidt wel de aandacht af van andere afspraken in de zorg met verstrekkende gevolgen. Zo ziet het ernaar uit dat de rol van de verzekeraar nog groter wordt. Waarom? Restitutie gaat bijvoorbeeld buiten het basispakket vallen en verhuist naar de aanvullende verzekering. Dit betekent voor nieuwe zorgaanbieders op de markt die nog geen contract met de zorgverzekeraar hebben dat zij afhankelijk worden van hoe hun patiënt verzekerd is of dit door de verzekeraar vergoed wordt. Op dit moment kunnen deze zorgaanbieders de rekening nog zonder contract met de verzekeraar indienen en uitbetaald krijgen. Het gaat immers om basiszorg welke vergoedt dient te worden. Je ziet wel dat de verzekeraar dit veelal niet 100% vergoedt, maar wel voor een aanzienlijk deel. Als straks de verzekerde een naturapolis heeft kan hij of zij alleen nog terecht bij de door de verzekeraar gecontracteerde aanbieders. Dit heeft invloed op de marktwerking in de zorg, het wordt voor nieuwe aanbieders nog wat lastiger tot de markt toe te treden.

Daarbij krijgt de zorgverzekeraar de mogelijkheid een minderheidsbelang te nemen in zorgaanbieders. Dit is een stap naar preferente zorg. Zorgverzekeraars zullen hun patiënten immers eerder laten opereren in een centrum of ziekenhuis waarin zij een belang hebben. Dit kan natuurlijk voordelen hebben, de verzekeraar zal niet zomaar ergens een belang in nemen. Zij zal dit doen in de zorginstellingen die kwalitatief hoge zorg tegen lagere kosten bieden. Maar het is wel de verzekeraar die dit bepaalt, wat de keuzevrijheid van de patiënt beperkt.

De specialisatie in de zorg zie ik voor planbare zorg in het regeerakkoord niet echt gestimuleerd worden. Er vindt wel een concentratie plaats van acute en top preferente zorg, maar wat is er gebeurd met het voornemen ziekenhuizen te stimuleren zich toe te leggen op behandelingen die zij veelvuldig uitvoeren en waarvan zij een hoge efficiency en kwaliteit kunnen garanderen en behandelingen die ze minder uitvoeren af te stoten? Zo krijg je hogere kwaliteit tegen lagere kosten. In het regeerakkoord krijgt het kwaliteitsinstituut weliswaar een prominente rol, daardoor zal in de breedte de kwaliteit verhoogd en gegarandeerd worden, maar niet noodzakelijk tegen lagere kosten.

Ik ben erg benieuwd hoe waarschijnlijk minister Schippers invulling gaat geven aan de zorg de komende vier jaar. En hoe de zorgkosten uiteindelijk beheersbaar gemaakt gaan worden als blijkt dat de voorgestelde inkomensafhankelijke zorgpremie niet haalbaar blijkt.

Kieswijzer voor de zorg

Geplaatst: 10 augustus 2012 in Berichten
Tags:, , ,

VVD en SP gaan nek aan nek in de peilingen. Over een maand zijn er verkiezingen. Ik maak mij hier toch wel behoorlijk druk over. Want voor de zorg betekent een stem voor de SP of voor de VVD een wereld van verschil.

Een aantal jaren geleden is de marktwerking geïntroduceerd in de zorg. Marktwerking, zullen critici zeggen, die is zo gereguleerd daar merken we helemaal niets van. Sterker nog er is helemaal niets van terecht gekomen.

Daar ben ik het niet mee eens. Als je terugkijkt is er de laatste jaren wel degelijk iets veranderd en zien we langzaam maar zeker een bedrijfsmatige aanpak van de zorg ontstaan. Het is natuurlijk ook lange tijd (en nog) not done geweest om het woord commercie in de zorg te gebruiken. Want zorg is een basisbehoefte, daar maak je geen te verhandelen product van. Daarbij moeten we  een tweedeling in de maatschappij voorkomen. De zorg dient voor iedereen toegankelijk te zijn.

Duurzame zorg noemde laatst de heer van Erp in zijn column de oplossing om de zorg betaalbaar te maken. Dat is wel een inkopper, duurzaam zetten we tegenwoordig (terecht) voor alles. Maar de sleutel om de zorg betaalbaar te maken gaf hij niet.

Die sleutel is er wel en ligt op de weg die we ingezet hebben. De oplossing om de zorg betaalbaar te maken komt niet vanuit de zorg zelf. De oplossing komt vanuit ondernemerschap. Vanuit een bedrijfsmatige aanpak de zorg efficiënter, kwalitatief hoger, patiëntgecentreerd en goedkoper te maken.

Wat nu belangrijk is voor de zorg is stabiliteit. Doorgaan op de ingeslagen weg. De zorg is een heel andere sector dan het bedrijfsleven. Gemaakte keuzes kunnen niet van de één op de andere dag doorgevoerd worden, simpelweg omdat er teveel stakeholders zijn en het uiteindelijk om leven en de kwaliteit van leven gaat. Er is tijd nodig om te hervormen en specialisatie door te voeren. Alleen daarom al is het belangrijk de gekozen koers uit te varen.

Daarbij zitten er nogal wat verschillen in de verkiezingsprogramma’s. Diederik Samsom pleit voor de terugkomst van het ziekenfonds. Dat is toch 50 jaar terug in de tijd en gaat ons zeker niet helpen de zorgkosten omlaag te krijgen.  De SP heeft het over goed bereikbare en toegankelijke basiszorg. Hoe dat bekostigd dient te worden komt niet echt terug in het programma. Ja ze willen investeren in de zorg, dat is een breed begrip. En de SP wil de budgettering weer terug (dat is wat al die jaren de zorg geleidelijk steeds duurder heeft gemaakt). Verder pleiten ze voor afschaffen van het EPD (lees in één van mijn eerdere blogs wat de ontwikkeling daarvan gekost heeft, over kapitaalvernietiging gesproken). Het enige in hun programma waar ik het wel volledig mee eens ben is overigens het actieve donorregistratiesysteem, hier zal ik nog eens een ander blog aan wijden.

De VVD daarentegen wil investeren in ondersteuning van huisartsen. Zij zijn immers de poortwachter en dienen te zorgen voor een juiste instroom in de 1e of 2e lijn en onnodige doorstroming te voorkomen. Daarbij wordt de bureaucratie en verspilling in de zorg aangepakt door specialisatie te stimuleren en medische fouten te reduceren (zie mijn eerdere blog over medische missers en wat daarin te verbeteren valt!). Tot slot wordt de basisverzekering tegen het licht gehouden.

Ik vind dat we ons dienen te realiseren dat de verzorgingsstaat voorbij is. De tijd dat iedereen meent overal recht op te hebben heeft mede gezorgd voor een onbetaalbare zorg (over 25 jaar geven we de helft van ons inkomen uit aan zorg als we nu niet ingrijpen). Schrijnend voorbeeld vind ik wel de commotie over het feit dat de rollator uit het basispakket verdween. De kinderwagen heeft er nooit ingezeten en daar is niemand ooit over gevallen.

We kunnen gezamenlijk de zorg betaalbaar maken door te stoppen met vinden dat we overal recht op hebben en onze eigen verantwoordelijkheid te nemen om bijvoorbeeld gezonder te leven. Inzicht verkrijgen in wat de zorg nu eigenlijk kost is ook voor het begrip van de patiënt hierbij onontbeerlijk. Als daarbij aan de zorgaanbiederskant het ondernemerschap aangewakkerd wordt en de verzekeraar het selectief inkopen gebruikt om specialisatie te stimuleren zijn we op de goede weg. Dat is ook de weg die we nu ingeslagen zijn. Het alternatief is jaren terug te gaan in de tijd wat een ongecontroleerde stijging van de zorgkosten zal betekenen.

Dus ga allen vooral stemmen op 12 september. Jullie keuze nu is van enorm belang voor de toekomst!

Afgelopen week gaf Minister de Jager aan dat de toenemende zorgkosten op termijn een groter probleem zijn dan de economische crisis. Trendwatcher Adjiedj Bakas stelt in zijn boek “De Toekomst van Gezondheid” dat Nederland om niet failliet te gaan en internationaal mee te kunnen de zorgkosten de komende decennia met bijna 70 procent dient terug te dringen. Momenteel geeft Nederland per jaar ruim 10 procent van het bruto binnenlands product uit aan zorg en het CPB heeft becijferd dat in 2050 de zorguitgaven stijgen tot 24 procent, terwijl dit in bijvoorbeeld Singapore slechts 3,5 procent is. Hoe krijgen we de zorgkosten substantieel omlaag? Lees de rest van dit artikel »

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Geplaatst: 19 januari 2012 in Berichten

Afgelopen zaterdag stond er een groot artikel in de Telegraaf met de kop “Zorgsector gaat duurzaam”. De strekking van het artikel was dat Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen binnen de zorgsector een ondergeschoven kindje is en nog niet, zoals in het bedrijfsleven, ingeburgerd in de cultuur. Volgens het artikel is de reden hiervoor dat binnen zorginstellingen de volle aandacht gaat naar het genezen van de patiënt en simpelweg niet wordt gedacht aan de bijdrage die ze kunnen leveren aan een betere leef kwaliteit. Lees de rest van dit artikel »

Opmerkelijke uitspraken

Geplaatst: 8 december 2011 in Berichten

Politici hebben afgelopen week nogal wat opmerkelijke uitspraken gedaan. Zo vertelde minister de Jager in Brandpunt dat er grote fouten zijn gemaakt met de introductie van de Euro. Lekker makkelijk om dat 10 jaar na dato te concluderen. Achteraf kijk je een koe in zijn kont is hier wel een erg toepasselijke uitdrukking. Lees de rest van dit artikel »

Passie voor zorg

Geplaatst: 1 december 2011 in Berichten
Tags:, ,

Afgelopen vrijdag heb ik het Social Media Power Event (SMPE) bijgewoond. Een enerverend evenement over social media, personal branding, sales en acquisitie met als thema: zijn we klaar voor 2012? Lees de rest van dit artikel »

Er is de afgelopen weken veel gesproken over de toekomst van de Nederlandse ziekenhuizen. Op 1 januari 2012 voert de overheid een pakket aan maatregelen in om te komen van budgetbekostiging naar prestatiebekostiging in de medisch specialistische zorg waardoor de gezondheidszorg in Nederland drastisch zal veranderen. Samengevat zijn de belangrijkste wijzigingen: Lees de rest van dit artikel »

Het elektronisch patiëntendossier

Geplaatst: 17 november 2011 in Berichten
Tags:, , ,

De zorgkosten rijzen de pan uit. Deels komt dit door de vergrijzing, deels ook door andere factoren. In de komende weken zal ik steeds een onderwerp bespreken wat de zorgkosten in mijn ogen omhoog stuwt of wat de zorg juist efficiënter en dus uiteindelijk goedkoper maakt. Deze week het elektronisch patiëntendossier. Lees de rest van dit artikel »